fa    برآورد تعداد بیماری و مرگ منتسب به آلاینده های SO2 و NO2 با استفاده از مدل AirQ در شهر همدان سایر تخصص هاي باليني Other Clinical Specialties پژوهشي Original <p dir="RTL"><strong>مقدمه:</strong> در بین انواع آلاینده‌های گازی هوا، <span dir="LTR">NO₂</span> و <span dir="LTR">SO₂</span> جزء مواردی هستند که در بیشتر حوادث جهانی مرتبط با آلودگی هوا نقش داشته‌، محرک مجاری تنفسی بوده و می‌توانند باعث بروز اثرات بهداشتی متعددی در انسان گردند. از اینرو و با توجه به‌ضرورت بررسی این مطالعه با هدف کمّی‌سازی اثرات بهداشتی آلاینده‌های <span dir="LTR">NO₂</span> و <span dir="LTR">SO₂</span> در شهر همدان انجام گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>روش کار: </strong>این مطالعه از نوع مقطعی بود و در آن ابتدا اطلاعات مربوط به آلاینده‌های موردنظر و پارامترهای هواشناسی موردنیاز در طی سال 1393 به ترتیب از سازمان‌های حفاظت محیط‌زیست و هواشناسی شهر همدان اخذ گردید. داده‌های اخذ شده با استفاده از معیارهای سازمان بهداشت جهانی اعتبارسنجی و تبدیل واحد شدند. سپس شاخص‌های آماری موردنیاز مدل محاسبه ‌شده و با داشتن بروز پایه، خطر نسبی و جمعیت در معرض اثرات مختلف آلاینده‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته ها: </strong>طبق نتایج حاصله متوسط غلظت سالیانه‌ی <span dir="LTR">NO₂</span> و <span dir="LTR">SO₂</span> به ترتیب 7/1 و 6/1 برابر استاندارد کشور ایران بود و با در نظر گرفتن حد مرکزی خطر نسبی، جزء منتسب برای کل مرگ منتسب به آلاینده‌های <span dir="LTR">NO₂</span> و <span dir="LTR">SO₂</span> به ترتیب برابر با 74/1 و 92/0 درصد برآورد شد که بیانگر به ترتیب 9/51 و 3/27 نفر مرگ در طی سال 1393 می‌باشند.</p> <p dir="RTL"><strong>نتیجه‌گیری: </strong>بیشترین تعداد اثرات زیان‌بار مشاهده ‌شده برای آلاینده‌های <span dir="LTR">SO₂</span> و <span dir="LTR">NO₂</span> به ترتیب در دامنه‌ی غلظت 20 تا 49 و 40 تا 89 میکروگرم در مترمکعب بود که بیانگر توزیع وسیع‌تر غلظت آلاینده‌ی <span dir="LTR">NO₂</span> نسبت به آلاینده‌ی <span dir="LTR">SO₂</span> می‌باشد. همچنین می‌توان نتیجه گرفت که آلاینده‌های بررسی ‌شده (<span dir="LTR">NO₂</span> و <span dir="LTR">SO₂</span>) اثرات زیان‌باری را بر روی ساکنین شهر همدان گذاشته و بایستی قبل از افزایش بیشتر این اثرات، اقدامات پیشگیرانه از سوی مسئولین مربوطه صورت گیرد.</p> <p><strong>Introduction</strong><strong>:</strong> NO₂ and SO₂ as gaseous air pollutants are involved in many global air accidents, and are respiratory tract irritants that can cause numerous health effects in humans. Therefore, due to the necessity of studies in this field and the absence of any similar study in the city of Hamadan, the aim of this study was quantification of health effects attributed to NO₂ and SO₂ in Hamadan city of Iran during years 2014 and 2015<span dir="RTL">.</span></p> <p><strong>Methods:</strong> This was a cross-sectional study. Primarily, required criteria pollutants and meteorological data were obtained from the environmental protection agency and meteorological agency of Hamadan city, respectively. The obtained data were validated using the World Health Organization (WHO) criteria. Required statistical indices were calculated and according to baseline incidence, relative risk and exposed populations, the different effects of pollutants were assessed<span dir="RTL">.</span></p> <p><strong>Results:</strong> According to the results, the average annual concentration of NO₂ and SO₂ was 1.7 and 1.6 times more than the standard, respectively. With central relative risk, the estimated attributed portion for total mortality attributed to NO₂ and SO₂ was 1.74 and 0.92, respectively, which is equal to death of 51.9 and 27.3 individuals during years 2014 and 2015, respectively<span dir="RTL">.</span></p> <p><strong>Conclusion:</strong> As a result, it should be stated that most of the adverse health effects attributed to SO₂ and NO₂ were observed in concentration ranges from 20 to 49 and 40 to 89 micrograms per cubic meter, respectively. This indicated that the concentration distribution of NO₂ was wider than SO₂. It can also be concluded that investigated pollutants (NO₂ and SO₂) had significant adverse effects on the residents of Hamadan city and before further increase in the effects, preventive measures should be taken by relevant authorities</p> آلودگی هوا, اثرات بهداشتی, دیاکسید نیتروژن, ,دیاکسید گوگرد Air Pollution,Health Effct,Nitrogen Dioxide,Sulfur Dioxide 314 322 http://sjh.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-151-2&slc_lang=fa&sid=1 M Leili مصطفی لیلی 10031947532846006407 10031947532846006407 No دانشــگاه علــوم پزشــکی همــدان F Bahrami Asl فرشاد بهرامی اصل Farshadfb@gmail.com 10031947532846006408 10031947532846006408 Yes Hamadan University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی همدان M Hesam موسی حسام 10031947532846006409 10031947532846006409 No دانشگاه علوم پزشکی همدان M Molamahmoudi محمد ملامحمودی 10031947532846006410 10031947532846006410 No دانشگاه علوم پزشکی همدان S Salahshour Arian سهیلا سلحشور آرین 10031947532846006411 10031947532846006411 No دانشگاه علوم پزشکی ارومیه