fa کارآمدی برنامه نظریه‌محور ارتقای رفتارهای مرتبط با بهداشت خواب سالمندان پزشكي اجتماعي Social Medicine پژوهشي Original <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="color:#274cc3"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.1pt">سابقه و هدف:</span></span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="letter-spacing:-.1pt">اختلالات مربوط به کیفیت و کمیت خواب یکی از مهم‌ترین مسائل دوران سالمندی است. هدف از مطالعه حاضر تعیین کارآمدی برنامه آموزشی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده در ارتقای رفتارهای مرتبط با بهداشت خواب در سالمندان بوده است.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="color:#274cc3"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">مواد و روش‌‌ها</span></span></span></span></span></span></b><b><span b="" lang="AR-SA" nazanin=""><span style="color:#274cc3"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.15pt">:</span></span></span></span></span></b><b>&nbsp;</b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="letter-spacing:-.1pt">این مطالعه یک مداخله کارآمدی شبه‌ تجربی در میان 60 نفر از سالمندان شهر همدان در دو گروه مداخله (30 نفر) و کنترل (30 نفر) انجام شد. توسعه، پیاده‌سازی و ارزش‌یابی برنامه مداخله بر اساس نیازسنجی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده و بهره‌گیری از رویکرد نقشه‌نگاری مداخله انجام شد. اطلاعات قبل و دو ماه پس از پیاده‌سازی برنامه با بهره‌گیری از نرم‌افزار </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">SPSS</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> نسخه 16 تجزیه‌ و تحلیل شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="color:#274cc3"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.2pt">یافته‌ها</span></span></span></span></span></span></b><b><span b="" lang="AR-SA" nazanin=""><span style="color:#274cc3"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.2pt">:</span></span></span></span></span></b>&nbsp;<span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="letter-spacing:-.1pt">میانگین نمره ساختارهای نگرش، کنترل رفتار درک‌شده و قصد رفتار پس از پیاده‌سازی برنامه در سالمندان گروه مداخله به طور معناداری بالاتر بوده است (0/05 > </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:8.0pt"><span new="" roman="" times=""><span style="letter-spacing:-.1pt">P</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="letter-spacing:-.1pt">). اندازه اثر برآوردشده براساس شاخص دی کوهن برای ساختارهای نگرش (0/7) و کنترل رفتار درک‌شده (0/6) &laquo;متوسط&raquo;، قصد (0/83) &laquo;بسیار بزرگ&raquo;، هنجارهای ذهنی (0/16) و رفتارهای مرتبط با بهداشت خواب (0/06) &laquo;کم&raquo; برآورد شد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="color:#274cc3"><span style="position:relative"><span style="top:-1.0pt"><span style="letter-spacing:.2pt">نتیجه‌گیری:</span></span></span></span></span></span></b><b>&nbsp;</b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin=""><span style="letter-spacing:-.1pt">یافته‌های امیدوارکننده‌ای در ارتقای قصد انجام رفتارهای مرتبط با بهداشت خواب پس از پیاده‌سازی برنامه مشاهده شد. به نظر می‌رسد از نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده بتوان به عنوان چارچوبی در توسعه، پیاده سازی و ارزشیابی برنامه‌های ارتقای رفتارهای مرتبط با بهداشت خواب در سالمندان استفاده کرد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" style="font-family:" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span style="font-size:9.0pt"><span lt="" optima="" std="" style="font-family:"><span style="color:#274cc3"><span style="letter-spacing:-.1pt">Background and Objective:</span></span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span lt="" optima="" std="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt"> Disorders related to the quality and quantity of sleep are among the most important issues of old age. In this regard, the present study aimed to determine the efficacy of an educational program based on the theory of planned behavior for the improvement of sleep hygiene behaviors in the elderly.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" style="font-family:" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span style="font-size:9.0pt"><span lt="" optima="" std="" style="font-family:"><span style="color:#274cc3">Materials and Methods:</span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span lt="" optima="" std="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt"> This semi-experimental study with efficacy intervention was performed on 60 elderly people in Hamadan City, Iran who were divided into the intervention (n=30) and control (n=30) groups. Development, implementation, and evaluation of the intervention program were carried out based on needs assessment by using the theory of planned behavior and intervention mapping approach. The data collected before and two months after the implementation of the program were analyzed in SPSS software (version 16).</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" style="font-family:" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span style="font-size:9.0pt"><span lt="" optima="" std="" style="font-family:"><span style="color:#274cc3"><span style="letter-spacing:.15pt">Results:</span></span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span lt="" optima="" std="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt"> The average scores for attitude, perceived behavior control, and intention significantly increased in the intervention group after the implementation of the program (P<0.05). The estimated effect sizes, based on Cohen&#39;s d index, were moderate for attitude (0.7) and perceived behavioral control (0.6), and very large for intention (0.83). However, the estimated effect sizes for subjective norms (0.16) and sleep hygiene behaviors (0.06) were low.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span ms="" style="font-family:" trebuchet=""><span style="color:black"><b><span style="font-size:9.0pt"><span lt="" optima="" std="" style="font-family:"><span style="color:#274cc3"><span style="letter-spacing:.1pt">Conclusion:</span></span></span></span></b><span style="font-size:9.0pt"><span lt="" optima="" std="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt"> The results were promising in terms of enhancing the intention to engage in sleep hygiene behaviors following the implementation of the program. This suggests that the theory of planned behavior can serve as a useful framework for the development, implementation, and evaluation of programs aimed at the improvement of sleep hygiene behaviors among older adults.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; خواب, سالمندی, کارآمدی Aging, Efficacy, Sleep 170 177 http://sjh.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-12-2056-3&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Mirzaei-Alavijeh مهدی میرزایی علویجه 100319475328460023503 100319475328460023503 No Social Development and Health Promotion Research Center, Health Policy and Promotion Research Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Habibolah Khazaie حبیب الله خزایی 100319475328460023504 100319475328460023504 No Sleep Disorders Research Center, Health Policy and Promotion Research Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات اختلالات خواب، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Mahshad Taherpour مهشاد طاهرپور 100319475328460023505 100319475328460023505 No Social Development and Health Promotion Research Center, Health Policy and Promotion Research Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Farzad Jalilian فرزاد جلیلیان f_jalilian@yahoo.com 100319475328460023506 100319475328460023506 Yes Social Development and Health Promotion Research Center, Health Policy and Promotion Research Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت، پژوهشکده سیاستگذاری و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران