Avicenna Journal of Clinical Medicine

fa تبیین درک سالمندان مبتلا به دیابت نوع2 از اطلاع‌درمانی مربوط به خودمراقبتی: یک مطالعه کیفی Explaining the Understanding of Elderly Patients with Type 2 Diabetes Regarding Information Therapy Related to Self-care: A Qualitative Study پزشكي اجتماعي Social Medicine پژوهشي Original سابقه و هدف: اطلاع‌درمانی یکی از روش‌های نوینی است که اطلاعات مرتبط با سلامت را در اختیار بیمار قرار می‌دهد. این روش نقش مهمی در توانمندسازی بیمار جهت گرفتن تصمیم‌های آگاهانه درباره سلامت و مشارکت در روند بهبودی فرد ایفا می‌کند. در این باره مطالعه حاضر با هدف تبیین درک سالمندان مبتلا به دیابت نوع 2 از اطلاع‌درمانی مربوط به خودمراقبتی انجام شد. مواد و روش‌‌ها: این مطالعه به صورت کیفی با روش تحلیل محتوا درباره 18 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 که به برخی مراکز تخصصی دیابت در سطح شهر همدان در سال 1403 مراجعه کرده بودند، انجام شد. مشارکت‌کنندگان بر اساس روش نمونه‌گیری مبتنی بر هدف و اشباع محتوا با حداکثر تنوع بر اساس جنسیت، سطح تحصیلات، وضعیت تاهل، وضعیت اشتغال و مدت ابتلا به دیابت از بین بیماران واجد شرایط مطالعه، انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از روش مصاحبه فردی عمیق نیمه‌ساختارمند استفاده شد. همه مصاحبه‌ها ضبط و سپس دست‌نویس و تایپ‌شده، با نرم‌افزار MAXQDA 2020 تجزیه‌ و تحلیل شدند. یافته‌ها: پس از تحلیل داده‌ها، سه طبقه و سیزده زیرطبقه درباره درون‌مایه کنترل و مدیریت دیابت استخراج شد. طبقات شامل ارتقای رفتارهای خودمراقبتی، افزایش انگیزه فرد نسبت به انجام رفتارهای خودمراقبتی و دسترسی به کانال‌های ارتباطی اطلاع‌درمانی بود. زیرطبقات به‌دست‌آمده شامل توجه به خودمراقبتی جسمی، روحی و روانی، اجتماعی و معنوی، افزایش آگاهی، بهبود نگرش، کنترل بیماری و عوارض آن، کاهش هزینه‌ها، تصمیم‌گیری بهتر و همچنین منابع بین فردی، رسانه‌های سنتی، رسانه‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی بودند. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج به‌دست‌آمده به نظر می‌رسد اطلاع‌درمانی یکی از روش‌های افزایش انگیزه فرد نسبت به انجام رفتارهای خودمراقبتی و به دنبال آن ارتقای رفتارهای خودمراقبتی است و در نهایت می‌تواند در کنترل و مدیریت بیماری دیابت نوع 2 کمک‌کننده باشد.   Background and Objective: Information therapy is one of the new methods of providing health-related information to patients. This method plays an important role in empowering patients to make informed health decisions and participate in the recovery process. In this regard, the present study was conducted to explain the understanding of elderly people with type 2 diabetes regarding information therapy related to self-care. Materials and Methods: This study was carried out qualitatively using the content analysis method on 18 patients with type 2 diabetes referred to some specialized diabetes centers in Hamadan City in 2024. Participants were selected based on purposeful sampling method and content saturation with maximum diversity based on gender, education level, marital status, employment status, and duration of diabetes among patients eligible for the study. A semi-structured, in-depth personal interview method was used for data collection. All interviews were recorded, transcribed, and then analyzed using MAXQDA 2020 software. Results: After data analysis, three categories and thirteen subcategories were extracted in relation to the theme of diabetes control and management. The obtained categories included promoting self-care behaviors, increasing individuals' motivation to perform self-care behaviors, and accessing information therapy communication channels. Subcategories included paying attention to physical, psychological, social, and spiritual self-care; boosting awareness; improving attitude; controlling disease and its complications; reducing costs and making better decisions; and interpersonal media, traditional media, digital media, and social networks. Conclusion: According to the results, it seems that information therapy is one of the methods of increasing individuals' motivation to perform self-care behaviors and promoting self-care behaviors. Ultimately, it may assist elderly patients in controlling and managing type 2 diabetes.   اطلاع‌درمانی, تحلیل محتوا, خودمراقبتی, دیابت شیرین نوع 2, سالمند Aged, Content Analysis, Diabetes Mellitus Type 2, Information Therapy, Self Care 178 189 http://sjh.umsha.ac.ir/browse.php?a_code=A-12-24-21&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Koorki مسعود کورکی 100319475328460023507 100319475328460023507 No Department of Knowledge and Information Science, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Alireza Isfandyari–Moghaddam علیرضا اسفندیاری مقدم ali.isfandyari@gmail.com 100319475328460023508 100319475328460023508 Yes Department of Knowledge and Information Science, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Atefeh Zarei عاطفه زارعی 100319475328460023509 100319475328460023509 No Department of Knowledge and Information Science, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Sahar Khoshravesh سحر خوش‌روش 100319475328460023510 100319475328460023510 No Chronic Diseases (Home Care) Research Center, Institute of Cancer, Avicenna Health Research Institute, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مرکز تحقیقات مراقبت بیماری‌های مزمن در منزل، پژوهشکده سرطان، پژوهشگاه سلامت ابن سینا، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Erfan Ayubi عرفان ایوبی 100319475328460023511 100319475328460023511 No Social Determinants of Health Research Center, Hamadan University of Medical Sciences, Hamadan, Iran مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران