دوره 33، شماره 2 - ( مجله پزشکی بالینی ابن سینا-تابستان 1405 )
جلد 33 شماره 2 صفحات 103-92 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Hasanzarrini M, Shahbazi F, Salehi A M. Investigating the Temporal Trend and Geographical Distribution of Gallbladder Cancer Burden in Iran between 1990 and 2023: A Study Based on Global Burden of Disease Data. Avicenna J Clin Med 2026; 33 (2) :92-103
URL: http://sjh.umsha.ac.ir/article-1-3387-fa.html
URL: http://sjh.umsha.ac.ir/article-1-3387-fa.html
حسن زرینی مریم، شهبازی فاطمه، صالحی امیر محمد. بررسی روند زمانی و توزیع جغرافیایی بار سرطان کیسۀ صفرا در ایران در سالهای 1990 تا 2023: یک مطالعۀ مبتنیبر دادههای GBD. مجله پزشكي باليني ابن سينا. 1405; 33 (2) :92-103
1- واحد توسعۀ تحقیقات بالینی بیمارستان شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران
2- گروه اپیدمیولوژی، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران
3- مرکز تحقیقات قلب کودک و جنین، مرکز طبی کودکان، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ،amirchsalehi19171917@gmail.com
2- گروه اپیدمیولوژی، دانشکدۀ بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران
3- مرکز تحقیقات قلب کودک و جنین، مرکز طبی کودکان، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ،
چکیده: (101 مشاهده)
سابقه و هدف: سرطان کیسۀ صفرا (Gallbladder Cancer; GBC) یکی از بدخیمیهای نادر اما کشندۀ دستگاه صفراوی است که بهدلیل تشخیص دیرهنگام، پیشآگهی نامطلوبی دارد. این مطالعه با هدفِ تعیین روند زمانی و توزیع جغرافیایی میزانهای استانداردشدۀ سنی بروز، مرگومیر و سالهای عمر تعدیلشده برحسب ناتوانی (Disability-Adjusted Life Years/DALY) ناشی از سرطان کیسۀ صفرا در ایران طی سالهای 1990 تا 2023 انجام شد.
مواد و روشها: در این مطالعۀ اکولوژیک، دادههای میزانهای استانداردشدۀ سنی بروز، مرگومیر و DALY ناشی از سرطان کیسۀ صفرا در افراد بالای 20 سال از مطالعۀ بار جهانی بیماریها (Global Burden of Disease/GBD) استخراج شد. روند زمانی با مدل رگرسیون Joinpoint و شاخصهای درصد تغییرات سالانه (Annual Percent Change, APC) و میانگین درصد تغییرات سالانه (Average Annual Percent Change/AAPC). همچنین توزیع جغرافیایی شاخصها در سطح استانهای کشور در سال 2023 ترسیم گردید.
یافتهها: طی سالهای 1990 تا 2023، میزان بروز استانداردشدۀ سنی با میانگین کاهش سالانۀ 1.04 درصد، مرگومیر با 1.03 درصد و DALY با 1.22 درصد کاهش یافت. این روند در زنان بیش از مردان بود. در سال 2023، استانهای قم، زنجان، کردستان، لرستان و آذربایجان شرقی بیشترین و استانهای فارس، هرمزگان، بوشهر و گیلان کمترین میزان بروز، مرگومیر و DALY را داشتند.
نتیجهگیری: باوجود روند کاهشی بار سرطان کیسۀ صفرا در ایران، ناهمگونی جغرافیایی و نوسانات زمانی بر ضرورت تقویت نظام ثبت سرطان، بهبود خدمات تشخیصی و درمانی و اجرای مداخلات پیشگیرانۀ هدفمند، بهویژه در استانهای پرخطر، تأکید دارد.
مواد و روشها: در این مطالعۀ اکولوژیک، دادههای میزانهای استانداردشدۀ سنی بروز، مرگومیر و DALY ناشی از سرطان کیسۀ صفرا در افراد بالای 20 سال از مطالعۀ بار جهانی بیماریها (Global Burden of Disease/GBD) استخراج شد. روند زمانی با مدل رگرسیون Joinpoint و شاخصهای درصد تغییرات سالانه (Annual Percent Change, APC) و میانگین درصد تغییرات سالانه (Average Annual Percent Change/AAPC). همچنین توزیع جغرافیایی شاخصها در سطح استانهای کشور در سال 2023 ترسیم گردید.
یافتهها: طی سالهای 1990 تا 2023، میزان بروز استانداردشدۀ سنی با میانگین کاهش سالانۀ 1.04 درصد، مرگومیر با 1.03 درصد و DALY با 1.22 درصد کاهش یافت. این روند در زنان بیش از مردان بود. در سال 2023، استانهای قم، زنجان، کردستان، لرستان و آذربایجان شرقی بیشترین و استانهای فارس، هرمزگان، بوشهر و گیلان کمترین میزان بروز، مرگومیر و DALY را داشتند.
نتیجهگیری: باوجود روند کاهشی بار سرطان کیسۀ صفرا در ایران، ناهمگونی جغرافیایی و نوسانات زمانی بر ضرورت تقویت نظام ثبت سرطان، بهبود خدمات تشخیصی و درمانی و اجرای مداخلات پیشگیرانۀ هدفمند، بهویژه در استانهای پرخطر، تأکید دارد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
بيماريهاي کبد و گوارش
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
حق تالیف (کپی رایت) برای مولفان محفوظ است.
صاحب امتیاز: دانشگاه علوم پزشکی همدان
ناشر: انتشارات دانشگاه علوم پزشکی همدان
شماره تماس مجله: 08138380924
شماره تماس ناشر: 08138382022
ایمیل مجله: s_journal@umsha.ac.ir
ایمیل ناشر: journals@umsha.ac.ir
